Đặt nền móng cho chính quyền địa phương

Theo tư liệu Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, ngày 22.11.1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 63/SL về tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính các cấp. Văn bản quy định việc thực hiện chính quyền nhân dân địa phương, với Hội đồng nhân dân do dân bầu và Ủy ban hành chính do Hội đồng nhân dân bầu.

Sắc lệnh được ban hành trong những tháng đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khi việc xây dựng bộ máy chính quyền từ Trung ương đến địa phương là nhiệm vụ cấp thiết.

Văn bản quy định tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính ở các cấp, đồng thời xác định nguyên tắc hoạt động của các cơ quan đại diện và hành chính địa phương.

Sau hơn tám thập niên, tổ chức chính quyền địa phương đã trải qua nhiều lần điều chỉnh. Từ 1.7.2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên cả nước, tiếp tục đặt yêu cầu về phân cấp, phân quyền và xây dựng nền hành chính phục vụ người dân.

Nguyễn Trường Tộ và những bản điều trần canh tân

Nguyễn Trường Tộ (1830-1871). Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Nguyễn Trường Tộ (1830-1871). Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Theo TTXVN, ngày 22.11.1871, nhà canh tân yêu nước Nguyễn Trường Tộ qua đời. Ông sinh năm 1828 tại làng Bùi Chu, nay thuộc phường Hưng Trung, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình Công giáo.

Trong khoảng 10 năm từ 1862 đến 1871, Nguyễn Trường Tộ liên tiếp gửi lên triều đình nhà Nguyễn 58 bản điều trần, đề nghị cải cách, duy tân đất nước trên nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, giáo dục, văn hóa, ngoại giao và quân sự.

Những bản điều trần cho thấy tầm nhìn cải cách khá toàn diện của một trí thức Việt Nam thế kỷ XIX, trong bối cảnh đất nước đứng trước sức ép ngày càng lớn từ thực dân Pháp và những hạn chế của cơ chế quản trị đương thời.

Nguyễn Trường Tộ qua đời khi mới khoảng 43 tuổi. Tên tuổi ông về sau được nhắc đến như một trong những nhà tư tưởng, nhà cải cách tiêu biểu của Việt Nam cuối thế kỷ XIX, với nhiều đề xuất vẫn được giới nghiên cứu lịch sử quan tâm.

Nguyễn Phan Chánh - người xây nền cho tranh lụa Việt Nam

Theo Báo Tin tức (cũ), ngày 22.11.1984, họa sĩ Nguyễn Phan Chánh qua đời. Sinh ngày 21.7.1892, ông được đánh giá là một trong những đại diện xuất sắc của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX và có đóng góp đặc biệt quan trọng đối với sự hình thành, phát triển của tranh lụa Việt Nam hiện đại.

Các tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh thường khai thác vẻ đẹp đời thường, hình ảnh người lao động và sinh hoạt nông thôn bằng ngôn ngữ tạo hình giản dị, giàu bản sắc Việt.

Năm 1931, tranh lụa của ông từng được giới thiệu tại Paris, góp phần đưa nghệ thuật tạo hình Việt Nam đến với công chúng quốc tế. Ông để lại hơn 170 tác phẩm và được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật đợt I năm 1996.

Tháng 6.2024, tác phẩm sơn dầu “Người hát dân ca” của Nguyễn Phan Chánh được đấu giá tại Sotheby’s Paris với giá 1.020.000 euro, tương đương hơn 27 tỉ đồng. Đây là tác phẩm thứ hai của ông đạt mức giá triệu USD trên thị trường đấu giá quốc tế.

Nguyễn Xuân Sanh  - người khép lại một thế hệ Thơ Mới

Từ những câu thơ siêu thực đầu đời đến hành trình sáng tạo suốt hơn nửa thế kỷ, Nguyễn Xuân Sanh luôn là biểu tượng của tinh thần tìm tòi, cách tân trong thi ca Việt Nam hiện đại. Ảnh: Hội Nhà văn Việt Nam
Từ những câu thơ siêu thực đầu đời đến hành trình sáng tạo suốt hơn nửa thế kỷ, Nguyễn Xuân Sanh luôn là biểu tượng của tinh thần tìm tòi, cách tân trong thi ca Việt Nam hiện đại. Ảnh: Hội Nhà văn Việt Nam

Nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh sinh ngày 16.11.1920 tại Đà Lạt, qua đời sáng 22.11.2020 tại Hà Nội, hưởng thọ 100 tuổi. Ông được nhiều nguồn báo chí, trong đó có Nhân Dân, Quân đội nhân dân, xác định là đại diện cuối cùng của phong trào Thơ Mới (1930-1945).

Năm 1939, ông cùng Phạm Văn Hạnh, Nguyễn Lương Ngọc, Nguyễn Đỗ Cung và Nguyễn Xuân Khoát thành lập nhóm Xuân Thu nhã tập, góp phần thúc đẩy những tìm tòi, cách tân trong thơ ca và nghệ thuật.

Nguyễn Xuân Sanh để lại nhiều tập thơ như “Chiếc bong bóng hồng”, “Tiếng hát quê ta”, “Nghe bước xuân về”, “Quê biển”, “Sáng thơ”, “Đảo dưa hấu”, “Đất nước và lời ca”, “Đất thơm”. Ông đồng thời là một dịch giả có nhiều đóng góp cho việc giới thiệu thơ ca thế giới.

Trước khi qua đời, ngày 9.11.2020, ông được Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức chúc thọ nhân dịp tròn 100 tuổi. Sự ra đi của ông được nhìn nhận như dấu mốc khép lại một thế hệ trực tiếp góp phần tạo nên diện mạo phong phú của Thơ Mới Việt Nam.

Tháp Báo Ân và dấu ấn kiến trúc Phật giáo

Ngày 22.11.2010, Tháp Báo Ân tại chùa Bằng A - Linh Tiên tự, Hà Nội, được khánh thành. Công trình được xây dựng trong nhiều năm, mang hình thức bát giác, cao khoảng 55-57m và gồm 13 tầng.

Điểm đáng chú ý của công trình là hệ thống tượng được thờ trong tháp. Theo các nguồn thời điểm khánh thành, nơi đây có 108 pho tượng bằng đồng, gồm tượng Đức Thích Ca và các tượng Tứ trấn Thiên Vương.

Tháp Báo Ân được xây dựng với sự kết hợp những yếu tố kiến trúc, mỹ thuật Phật giáo của nhiều vùng miền, đồng thời thể hiện quan niệm báo đáp “Tứ trọng ân” trong truyền thống Phật giáo.

Việc khánh thành công trình vào năm 2010 đánh dấu thêm một điểm nhấn trong không gian kiến trúc Phật giáo của Hà Nội. Tháp cũng được giới thiệu như một công trình có số lượng tượng Phật bằng đồng thuộc loại nhiều nhất Việt Nam.

Con đường mang tên Madeleine Colani

Ngày 22.11.2022, TP. Hòa Bình (cũ) tổ chức lễ gắn biển tên đường và khánh thành tượng đài nhà khảo cổ học người Pháp Madeleine Colani. Tuyến đường dài 450m, rộng 35m, khi đó thuộc phường Quỳnh Lâm, TP. Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình (cũ).

Sự kiện được tổ chức nhân kỷ niệm 90 năm thế giới công nhận “Văn hóa Hòa Bình” và thể hiện sự tri ân đối với những đóng góp của Madeleine Colani trong nghiên cứu khảo cổ học Việt Nam.

Madeleine Colani (1866-1943) là nhà khảo cổ học người Pháp, có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, nghiên cứu và định danh Văn hóa Hòa Bình. Bà cũng có nhiều nghiên cứu về các di tích khảo cổ ở khu vực Đông Bắc Việt Nam.

Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa bàn tuyến đường nay thuộc phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ.

Việt Nam vào Ủy ban Di sản Thế giới

Ngày 22.11.2023 tại Paris, Việt Nam được bầu làm thành viên Ủy ban Di sản Thế giới nhiệm kỳ 2023-2027, trong khuôn khổ Kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 24 các quốc gia thành viên Công ước Di sản Thế giới.

Việt Nam nhận 121/171 phiếu hợp lệ, đứng đầu trong nhóm 4 khu vực châu Á - Thái Bình Dương và đứng thứ hai trong tổng số 9 quốc gia được bầu ở 5 khu vực.

Đây là lần thứ hai Việt Nam đảm nhận vai trò thành viên Ủy ban Di sản Thế giới, cơ quan gồm 21 thành viên và có thẩm quyền quan trọng đối với việc công nhận, bảo tồn và quản lý các di sản thế giới.

Kết quả bầu cử tiếp tục ghi dấu sự tham gia của Việt Nam trong các cơ chế đa phương về văn hóa, đồng thời tạo thêm điều kiện để Việt Nam đóng góp vào các quyết sách liên quan đến bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên trên phạm vi toàn cầu.

SOS trở thành tín hiệu cấp cứu quốc tế

Năm 1906, Hội nghị Điện báo Vô tuyến Quốc tế tại Berlin đã thông qua SOS làm tín hiệu cấp cứu hàng hải quốc tế. Đây là một trong những dấu mốc quan trọng của lịch sử thông tin liên lạc và an toàn trên biển.

SOS được thể hiện bằng chuỗi tín hiệu Morse gồm ba chấm, ba gạch và ba chấm. Cách thể hiện này không phải là viết tắt của một cụm từ tiếng Anh cụ thể mà được lựa chọn vì mẫu tín hiệu đơn giản, dễ nhận biết và truyền đi nhanh.

Hội nghị Berlin năm 1906 đã đưa tín hiệu này vào các quy định quốc tế về vô tuyến điện. Sau đó, SOS trở thành tín hiệu cấp cứu quen thuộc trên biển và trong hoạt động thông tin vô tuyến.

ITU xác định Hội nghị Điện báo Vô tuyến Quốc tế năm 1906 là dấu mốc quan trọng trong việc xây dựng những quy định đầu tiên về thông tin vô tuyến và an toàn liên lạc.

Jack London và những trang viết về tự nhiên

Ngày 22.11.1916, nhà văn Mỹ Jack London qua đời ở tuổi 40. Tên thật John Griffith London, ông sinh ngày 12.1.1876 và để lại một sự nghiệp văn chương gắn với những cuộc phiêu lưu, thiên nhiên khắc nghiệt và số phận con người.

Những tác phẩm nổi tiếng như “Tiếng gọi nơi hoang dã”, “Tình yêu cuộc sống” và “Gót sắt” giúp Jack London trở thành một trong những nhà văn Mỹ có ảnh hưởng rộng rãi đầu thế kỷ XX.

Ông từng trải qua nhiều công việc và những chuyến phiêu lưu, đặc biệt là thời gian tham gia cơn sốt vàng Klondike. Những trải nghiệm đó trở thành chất liệu quan trọng cho nhiều tác phẩm của ông.

Jack London qua đời ngày 22.11.1916. Theo Oxford Reference, nguyên nhân được ghi nhận là suy thận, trong bối cảnh ông từng mắc nhiều bệnh trong những năm trước đó. Di sản văn chương của ông tiếp tục được đọc và chuyển thể trên thế giới.

“Toy Story” mở ra kỷ nguyên hoạt hình máy tính

Ngày 22.11.1995, “Toy Story” của Pixar được phát hành tại Mỹ, trở thành bộ phim hoạt hình dài đầu tiên được thực hiện hoàn toàn bằng công nghệ hình ảnh máy tính. Bộ phim do John Lasseter đạo diễn, với Woody và Buzz Lightyear là hai nhân vật trung tâm.

Tác phẩm kể câu chuyện về thế giới đồ chơi có đời sống riêng khi con người không ở bên. Sự kết hợp giữa câu chuyện giàu cảm xúc và công nghệ hình ảnh mới đã tạo nên bước ngoặt đối với ngành hoạt hình.

“Toy Story” cũng là bộ phim đầu tiên do Pixar sản xuất và đánh dấu sự hợp tác quan trọng giữa Pixar với Walt Disney trong lĩnh vực phim hoạt hình dài.

Năm 1996, John Lasseter nhận Giải Oscar Thành tựu đặc biệt cho vai trò lãnh đạo đội ngũ thực hiện “Toy Story”, bộ phim được Guinness World Records ghi nhận là phim hoạt hình máy tính dài đầu tiên trong lịch sử.