Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

Từ ưu đãi thuế, hỗ trợ hạ tầng, phát triển mô hình kinh doanh mới đến đào tạo nghề và mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương, Nghị quyết số 59/2026/QH16 mở ra những cơ hội cụ thể cho doanh nghiệp và người dân tham gia sâu hơn vào nền kinh tế du lịch.

Giá trị của chính sách sẽ được đo bằng khả năng chuyển hóa ưu đãi thành dự án, việc làm, thu nhập và những chuỗi liên kết mang lại lợi ích thực chất cho cộng đồng.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

14 điều trong Nghị quyết quy định các cơ chế ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển sản phẩm mới, đào tạo nhân lực, tạo thuận lợi về thị thực và bố trí nguồn lực ngân sách.

Nghị quyết đặt ra một khuôn khổ chính sách có thời hạn đủ dài để doanh nghiệp tính toán kế hoạch đầu tư, địa phương tổ chức lại không gian phát triển và người dân chủ động tham gia các hoạt động kinh tế du lịch.

Doanh nghiệp có thêm dư địa đầu tư, giảm áp lực chi phí

Điểm có ý nghĩa trực tiếp là những cơ chế mới không dành riêng cho các tập đoàn lớn hay những tổ hợp du lịch quy mô hàng nghìn tỉ đồng.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư tại vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo cũng được xác định là những đối tượng thụ hưởng chính sách. Cơ hội phát triển du lịch vì thế được mở rộng trên nhiều quy mô, gắn với điều kiện và mức hỗ trợ cụ thể của từng nhóm.

Trong kinh doanh du lịch, thời gian hoàn vốn, chi phí đất đai, hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường luôn là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư. Một dự án có tiềm năng về tài nguyên, thị trường nhưng phải đối mặt với chi phí đầu vào lớn, thủ tục kéo dài hoặc thiếu hạ tầng kết nối sẽ khó phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Nghị quyết 59 đưa ra những cơ chế ưu đãi nhằm tháo gỡ một phần những rào cản đó. Đối với các dự án du lịch đủ điều kiện, thủ tục về đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường được định hướng thực hiện đồng thời, liên thông.

Đây là thay đổi có ý nghĩa đối với nhà đầu tư, bởi tiến độ triển khai dự án có quan hệ trực tiếp với chi phí vốn, khả năng huy động nguồn lực và thời điểm đưa sản phẩm ra thị trường.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

Đặc biệt, Nghị quyết phân loại dự án thành các nhóm gồm dự án du lịch quy mô vừa và nhỏ, dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược.

Mỗi nhóm có những điều kiện và cơ chế hỗ trợ tương ứng, gắn với quy mô vốn, khả năng tạo việc làm, thu hút khách, đóng góp kinh tế - xã hội và yêu cầu phát triển bền vững.

Với dự án du lịch động lực, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi có thể ở mức 10% trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ các hạng mục du lịch đủ điều kiện, đồng thời được miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Đối với dự án du lịch động lực mang tính chiến lược, mức ưu đãi cao hơn. Doanh nghiệp có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong thời hạn không quá 9 năm tiếp theo. Thời hạn hoạt động của các hạng mục du lịch có thể lên tới 70 năm.

Những ưu đãi này có ý nghĩa đặc biệt đối với các dự án cần nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài như tổ hợp nghỉ dưỡng, trung tâm giải trí, các khu du lịch tích hợp văn hóa, thể thao và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, để được hưởng chính sách, dự án phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí theo quy định, không đơn thuần căn cứ vào quy mô vốn.

Một cơ chế khác hướng đến lĩnh vực lưu trú. Khách sạn nghỉ dưỡng từ 4 sao trở lên tại trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, có mật độ xây dựng gộp dưới 25% và đáp ứng điều kiện quy định được xem xét giảm tối đa 30% tiền thuê đất trong 5 năm đối với phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước và không gian sử dụng chung không khai thác kinh doanh trực tiếp.

Cơ chế này tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư vào cảnh quan, không gian xanh và chất lượng môi trường nghỉ dưỡng. Đây cũng là cách tiếp cận khuyến khích chất lượng phát triển, hạn chế tư duy tối đa hóa diện tích xây dựng để gia tăng doanh thu trước mắt.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, hàng không và dịch vụ, cơ hội còn đến từ những chính sách hỗ trợ mở đường bay mới hoặc khôi phục đường bay đã ngừng khai thác nhằm đưa khách du lịch đến địa phương. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định điều kiện, mức hỗ trợ phù hợp với khả năng cân đối ngân sách.

Đường bay được mở không đơn thuần bổ sung phương tiện vận chuyển. Nó có thể tạo thêm thị trường khách, mở rộng khả năng xây dựng tour, tăng công suất lưu trú và kích thích nhu cầu tiêu dùng tại điểm đến. Doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, vận tải, nhà hàng và các cơ sở dịch vụ địa phương đều có cơ hội tham gia vào dòng doanh thu mới.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tấn, Tổng giám đốc Saco Travel: “Nghị quyết mới của Quốc hội sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp du lịch chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn, đặc biệt thông qua cơ chế hỗ trợ đầu tư, kết nối hạ tầng và mở rộng thị trường. Điều doanh nghiệp quan tâm là các chính sách cần được cụ thể hóa nhanh, minh bạch về điều kiện thụ hưởng và thuận lợi trong quá trình tiếp cận”.

“Với doanh nghiệp lữ hành, việc mở thêm đường bay, phát triển sản phẩm mới và tăng khả năng tiếp cận các điểm đến sẽ trực tiếp mở rộng không gian kinh doanh. Khi các địa phương có thêm nguồn lực đầu tư hạ tầng và sản phẩm, doanh nghiệp cũng có thêm điều kiện xây dựng những chương trình du lịch có chiều sâu, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của khách”, ông Nguyễn Ngọc Tấn cho biết.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

Người dân có thêm cơ hội biến tài nguyên bản địa thành sinh kế

Nếu các ưu đãi đầu tư quy mô lớn hướng tới việc hình thành những trung tâm, tổ hợp du lịch có sức cạnh tranh, nhóm chính sách dành cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và cộng đồng dân cư lại mang ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống kinh tế tại địa phương.

Nghị quyết dành sự quan tâm cho các dự án du lịch sinh thái, nông nghiệp, cộng đồng và làng nghề quy mô vừa và nhỏ. Những lĩnh vực này vốn có lợi thế về cảnh quan, văn hóa, tập quán sản xuất, nghề truyền thống và ẩm thực, nhưng thường gặp khó khăn về hạ tầng, kỹ năng kinh doanh, năng lực quảng bá và khả năng tiếp cận thị trường.

Chính sách hỗ trợ được thiết kế khá toàn diện, bao gồm hạ tầng giao thông kết nối, công trình vệ sinh, cấp nước, xử lý chất thải, hạ tầng số; đào tạo kỹ năng quản lý, kinh doanh, cung ứng dịch vụ; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nghề truyền thống; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, xúc tiến quảng bá và kết nối thị trường.

Đặc biệt, Nghị quyết 59/2026/QH16 đặt ra yêu cầu cộng đồng dân cư cùng tham gia tổ chức, quản lý, cung ứng sản phẩm và được hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Đây là nguyên tắc có ý nghĩa quan trọng, bởi sự phát triển của một điểm đến sẽ khó bền vững nếu người dân chỉ đứng bên ngoài quá trình khai thác tài nguyên và hưởng lợi hạn chế từ hoạt động kinh doanh.

Khi được hỗ trợ nâng cấp đường giao thông, công trình vệ sinh, nguồn nước và cơ sở lưu trú cộng đồng, người dân có thêm điều kiện phát triển homestay, dịch vụ ăn uống, trải nghiệm nông nghiệp, hướng dẫn du lịch, trình diễn nghề truyền thống và bán sản phẩm thủ công. Những hoạt động trước đây chủ yếu phục vụ đời sống thường nhật có thể trở thành sản phẩm tạo doanh thu nếu được tổ chức chuyên nghiệp.

Chính sách đào tạo nhân lực cũng mở ra cơ hội việc làm tại chỗ. Ngân sách nhà nước hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ, quản trị du lịch, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số và văn hóa ứng xử trong du lịch. Lao động khu vực nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số và thành viên hợp tác xã được ưu tiên.

Một quy định có ý nghĩa trực tiếp đối với thị trường lao động địa phương là các dự án du lịch chất lượng cao phải tạo việc làm thường xuyên cho ít nhất 1.000 lao động, trong đó tối thiểu 20% là lao động địa phương.

Với dự án du lịch động lực, số lao động thường xuyên tối thiểu là 1.500 người; dự án du lịch động lực mang tính chiến lược phải tạo ít nhất 2.000 việc làm thường xuyên.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu

Như vậy, những dự án quy mô lớn được hưởng ưu đãi cũng phải gắn trách nhiệm tạo việc làm với địa bàn triển khai. Người dân địa phương có thêm cơ hội tiếp cận việc làm trong khách sạn, nhà hàng, vận chuyển, dịch vụ giải trí, quản lý điểm đến và nhiều vị trí chuyên môn khác.

Một chính sách có khả năng tạo tác động lan tỏa rộng hơn là hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm OCOP. Các tổ chức, doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú ký hợp đồng mua, tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP được xem xét hỗ trợ theo quy định của địa phương.

Đây là cơ hội để sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm chế biến, hàng thủ công và đặc sản địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng du lịch. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào khách mua hàng ngẫu nhiên tại điểm tham quan, các hộ sản xuất và hợp tác xã có thể tiếp cận những đơn hàng ổn định thông qua hợp đồng với doanh nghiệp du lịch.

Ông Nguyễn Hà Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh, từng nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa tài nguyên thành những sản phẩm có thể trải nghiệm, có khả năng bán và tạo doanh thu.

Ông cũng đề cập đến vai trò của hạ tầng, sản phẩm đặc trưng và khả năng kết nối thị trường trong phát triển du lịch làng nghề. Đây là những vấn đề có sự tương đồng trực tiếp với nhóm chính sách hỗ trợ cộng đồng, hợp tác xã và hộ kinh doanh trong Nghị quyết 59.

Theo ông Nguyễn Hà Hải, điểm quan trọng của Nghị quyết là mở rộng cơ hội để người dân trở thành chủ thể kinh tế trong hoạt động du lịch.

Khi hạ tầng được cải thiện, người dân được đào tạo kỹ năng và sản phẩm địa phương có thêm đầu ra thông qua doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, giá trị kinh tế sẽ được giữ lại nhiều hơn tại cộng đồng.

“Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, mỗi địa phương cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với tài nguyên, năng lực của người dân và nhu cầu thị trường. Hỗ trợ phải đi cùng tổ chức sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng kết nối tiêu thụ, tránh tình trạng đầu tư manh mún, sản phẩm làm ra nhưng không có khách mua”.

Doanh nghiệp giảm gánh nặng đầu tư, người dân có thêm cơ hội làm giàu